على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

669

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

بهصلة ( bahsalat ) م . ع . بركندن جامه از تن . و درباختن آن را بقمار . و جدا كردن گوشت از هر طرف استخوان و خوردن آن . و بهصل القوم من مالهم : خارج كرد قوم را از مالشان . بهصلة ( bohsolat ) و ( bahsolat ) ص . ع . - مؤنث بهصل - زن كوتاه بالا و سخت سپيد رنگ . و زن بىشرم بسيار فرياد . بهصم ( bohsom ) ص . ع . بسيار سخت . بهصوص ( bohsus ) ا . ع . چيزى يق ما اصبت منه بهصوصا . بهض ( bahz ) م . ع . بهضنى الامر بهضا ( از باب فتح ) : گران بار كرد مرا كار - و اين لغت بيشتر بظاء معجمه آيد . بهط ( bahatt ) ا . ع . - مأخوذ از بهتاى هندى - طعامى را گويند كه از شير و برنج و روغن پزند . بهظ ( bahz ) م . ع . بهظه الامر بهظا ( از باب فتح ) : گران و دشوار شد او را اين كار . و گرانبار كرد . و بهظ الراحلة : گرانبار كرد و در مشقت انداخت راحله را . و بهظ فلانا : گرفت زنخ و ريش فلان را . بهفت آب شستن ( be - haft - b - costan ) ف م . پ . شستشوى كردن با دقت و احتياط . بهق ( bahaq ) ا . ع . - مأخوذ از بهك فارسى - پيسى ظاهر پوست - بر خلاف برص . و بهق الحجر : گياهى . و يا جوز گندم . و يا گياهى كه بلاتينى ليكن نامند . بهق ( bahaq ) م . ع . بهق بهقا ( مجهولا ) ( از باب فتح ) : بهق زده شد . بهق ( baheq ) ص . ع . بهق‌زده . بهك ( bahak ) ا . پ . پيسى ظاهر پوست آدمى كه درد نيز گويند . بهكثة ( bahkasat ) م . ع . بهكث فى العمل بهكثة : سرعت نمود در آن كار . بهكل ( bahkal ) ص . ع . جوان آگنده گوشت نازك اندام . و شباب بهكل : جوانى تازه و تر . بهكلة ( bahkalat ) ص . ع . - مؤنث بهكل - زن آگنده گوشت نازك اندام . بهكن ( bahkan ) ص . ع . جوان پر گوشت نازك اندام . و شباب بهكن : جوانى تازه و تر . ج : بهاكن . بهكنة ( bahkanat ) ص . ع . مؤنث بهكن يعنى زن جوان پر گوشت نازك اندام . به‌گزين ( be - gozin ) ا . پ . انتخاب بر انتخاب . و ص . گزيده شده . و صراف و نقاد كه سيم و زر سره و ناسره را از يكديگر باز شناسد و بهتر را بگزيند و بتازى نقاد و ناقد گويند . به‌گزين ( behgozin ) ا . پ . كافور . بهل ( bahl ) ا . ع . آسان . و مال اندك . و نفرين . بهل ( bahl ) م . ع . بهلته بهلا ( از باب فتح ) : گذاشتم او را بر مراد او . و بهله الله : لعنت كند او را خداى . بهل ( bahal ) ا . ع . ماده شترى كه پستان بندش گشاده شده باشد . بهل ( bahal ) م . ع . بهلت الناقة بهلا ( از باب سمع ) : گشاده شد پستان‌بند آن ماده شتر . و گذاشته شد بچهء وى . بهل ( bohl ) و ( bohhal ) ع . ج باهل ( b hel ) . بهل ! ( behel ) پ . كلمهء امر يعنى بگذار . بهلا ! ( bahlan ) ع . اسم فعل بمعنى مهلا يعنى آهسته باش . بهلة ( bahlat ) و ( bohlat ) ا . ع . لعنت . و نفرين . يق عليه بهلة الله اى لعنة اللّه و كذلك بهلة الله . بهلق ( bahlaq ) ا . ع . سختى و بلا . بهلق ( behleq ) و ( bahlaq ) و ( bohloq ) ا . ع . زن سخت سرخ . و زن بسيارگوى بىعقل . و ا خ . نام قبيله‌اى از تازيان . بهلق ( behleq ) ا . ع . مرد بانگ و فريادكنندهء دلتنگ بىقرار . بهلقا ( behleqan ) و ( behlaqan ) ا . ع . بىپرده و رو با روى يق جاء بالكلمة بهلقا او بهلقا : بىپرده و روباروى سخن گفت . بهلقة ( bahlaqat ) ا . ع . بلا . بهلقة ( bahlaqat ) م . ع . تكبر كردن و لاف . زدن . و سخن گفتن روباروى . و دروغ گفتن . بهلل ( bahlal ) و ( bohlol ) ع . الضلال بن بهلل ( azzal lobno - ) ( bahlal , bohlol ) غير مصروفين باطل و ناچيز . بهلول ( bohlul ) ا . ع . مرد بسيار خنده . و مهتر جامع هر گونه خير . و ا خ . نام مردى معروف . بهله ( bahle ) ا . پ . دست‌كشى كه از تيماج و جز آن دوخته و در هنگام بر دست گرفتن چرغ و باز آن را بر دست كشند . و نكاب و جزودان . بهله‌دار ( bahle - d r ) ا . پ . آنكه داراى دست‌كش شكارى بود . بهم ( bahm ) و ( baham ) ع . ج بهمة ( bahmat ) . بهم ( bohm ) و ( bohom ) ع . ج ابهم ( abham ) . بهم ( bohm ) ع . ج بهيم . الحديث : يحشر الناس يوم القيمة حفاة عراة بهما يعنى برهنه و پاك و صاف از عيبى كه در دنيا داشتند از برص و لنگى و مانند آن . بهم ( boham ) ع . ج بهمة ( bohmat ) . بهم ( be - ham ) م ف . پ . با هم و همراه يكديگر و يكى با ديگرى و يكى در ميان ديگرى . و خشم و قهر و غضب . و بهم